Definicja

Obecnie autyzm definiowany jest przez wskazanie symptomów widocznych w zachowaniu:

• Jakościowe zaburzenia zdolności do naprzemiennego uczestnictwa w interakcjach społecznych
• Zaburzenia komunikacji
• Występowanie ograniczonych, sztywnych, stereotypowych wzorców aktywności, zachowania i zainteresowań

Etiologia zaburzenia

Od wielu lat trwają poszukiwania przyczyn autyzmu. Prawdopodobnie nie istnieje jeden uniwersalny (tzn. występujący we wszystkich przypadkach autyzmu) czynnik oraz w przypadku różnych osób ten czynniki może być odmienny.

Obecnie genezy zaburzenia poszukuje się wśród licznych czynników, do których zaliczyć można:

• Komplikacje w przebiegu ciąży, porodu, wczesnego dzieciństwa
• Uszkodzenia struktur mózgu ( m. in. pnia mózgu, płatów skroniowych i czołowych, móżdżku, ciała migdałowego, hipokampa)
• Zaburzenia biochemiczne (np. podwyższony poziom serotoniny)
• Czynniki genetyczne (np. „łagodny autyzm” u krewnych występujący w postaci deficytów poznawczych, zaburzeń o charakterze społecznym)
• Zanieczyszczenie środowiska
• Szczepionki
• Wzrost zastosowania antybiotyków, którego ubocznym skutkiem jest rozwój drożdżaków uszkadzających CUN

Epidemiologia autyzmu w Polsce

W Polsce do tej pory nie ma pełnej statystyki przypadków autyzmu wczesnodziecięcego i pokrewnych zaburzeń rozwoju. W oparciu o raport 2000, „Ocena stanu pomocy dzieciom i osobom dorosłym z autyzmem oraz ich rodzinom w Polsce” opracowany przez Fundacje Synapsis problem dotyczy w Polsce ok. 10 000 dzieci i młodzieży oraz trudnej do określenia, ze względu na braki w diagnozowaniu, liczby osób dorosłych z autyzmem, szacowanej na kilka tysięcy. Razem z rodzinami, również ciężko dotkniętymi skutkami choroby, obejmuje ponad 50 000 osób.

Diagnoza

Autyzm rzadko rozpoznawany jest przed ukończeniem przez dziecko 3 roku życia. Najczęściej diagnozę formułuje się, gdy dziecko ma 5 lat. Tylko właściwa i wczesna diagnoza oraz odpowiednia interwencja może dać dzieciom z autyzmem szanse na samodzielne funkcjonowanie.

Jeśli małe dziecko:

• Nie utrzymuje kontaktu wzrokowego
• Rzadko uśmiecha się do innych osób, a ekspresja jego twarzy jest uboga
• Ignoruje innych ludzi bądź nietypowo reaguje na ich obecność
• Nie interesuje się zabawami z udziałem innych osób
• Ma słabe zdolności naśladowania
• Nietypowo reaguje na kontakt fizyczny z inną osobą
• Nie zwraca uwagi na to, co ktoś chce mu pokazać, a także nie pokazuje innym rzeczy, które je zainteresowały
• Nie mówi lub mówi słabo
• Nie próbuje gestem wyrazić tego, czego nie umie powiedzieć
• Przejawia stereotypie ruchowe
• W sposób nietypowy przywiązuje się do pewnych przedmiotów
• Nietypowo reaguje na dźwięki
• Przejawia brak wrażliwości na ból, zimno lub gorąco
• Jest nadwrażliwe na smaki
• Ma niezwykłe zainteresowania wzrokowe
• Bawi się zawsze w jednakowy, schematyczny sposób (Pisula, 2002)

Wybrane formy terapii osób autystycznych

1. Formy niedyrektywne: podążanie za dzieckiem i nawiązanie z nim kontaktu
2. Terapia „Holding” (M. Welch)
3. Terapia zaburzeń sensorycznych (C.H. Delacato)
4. Terapia behawioralna (O.I. Lovaas) - powszechnie uważana za najskuteczniejszą i najczęściej stosowana w leczeniu autyzmu
5. TEACCH (E. Schopler, M. Waters)
6. Metoda Ruchu Rozwijającego W. Sherbone
7. Metoda Dobrego Startu M. Bogdanowicz
8. Muzykoterapia
9. Hipoterapia